Knjiga “Idžazetname u rukopisnim zbirkama Sarajeva“, autora hafiza Hase Popare i bibliotekara, arhiviste Hamze Kurtanovića, predstavljena je danas naučnoj i kulturnoj javnosti u Gazi Husrev-begovoj biblioteci u Sarajevu.
Riječ je o publikaciji koja po prvi put sistematski donosi pregled svih idžazetnama – tradicionalnih islamskih diploma – sačuvanih u rukopisnim i arhivskim fondovima Sarajeva.
Ukupno je obrađeno 138 idžazetnama nastalih tokom perioda dužeg od pet stoljeća.
Estetska vrijednost ovih dokumenata, kao i njihova sadržajna koherentnost, svjedoče o vremenu u kojem je znanje imalo duboko etičko i društveno značenje. Obrazovanje se nije shvatalo kao puka formalnost, već kao čin odgovornosti, povjerenja i moralne vrline.
O knjizi su govorili profesori Munir Mujić, Velida Mataradžija, Emrah Seljaci, te Šahsena Đulović iz GHBB-a, koji su istakli poseban značaj idžazetnama kao dokumenata utemeljenih na ličnoj kompetenciji i autoritetu učitelja.
Upravo zbog toga one nadilaze okvir formalne potvrde obrazovanja, noseći snažnu duhovnu, moralnu i eshatološku dimenziju, što im osigurava važno mjesto u intelektualnoj i kulturnoj historiji.
Prema riječima prof. Mujića, djelo donosi popis i analitičku obradu idžazetnama iz rukopisnih zbirki Gazi Husrev-begove biblioteke, Nacionalne i univerzitetske biblioteke u Sarajevu te Historijskog arhiva Sarajeva.
– Idžazetname su dokumenti u rangu današnjih diploma. Njima učitelj potvrđuje da je učenik osposobljen da prenosi određenu oblast znanja, da je predaje i da dalje izdaje iste takve dozvole – pojasnio je Mujić.
Autor Hamza Kurtanović istakao je da knjiga, osim kataloškog popisa, sadrži i niz zapažanja o terminološkim odrednicama, kao i o ceremonijalnim aspektima dodjele idžazetnama, koji su imali posebno značenje u obrazovnom procesu.
– U uvodnoj studiji osvijetljeni su i životopisi Bošnjaka koji su se obrazovali unutar osmanskog obrazovnog sistema, bilo u Istanbulu ili na periferiji Carstva, što baca novo svjetlo na njihovu intelektualnu biografiju – naveo je Kurtanović.
Posebna pažnja, dodao je, posvećena je i umjetničkoj dimenziji idžazetnama. Putem faksimila na kraju knjige, čitaoci mogu steći uvid u bogate iluminacije i ornamentalne motive, floralne i geometrijske, koji potvrđuju da idžazetname predstavljaju i vrijedna umjetnička djela, a ne samo historijske izvore.
Govoreći o značaju publikacije, Šahsena Đulović naglasila je da dodatnu vrijednost knjizi daje činjenica da je nastala kao plod saradnje autora iz različitih generacija bibliotekara Gazi Husrev-begove biblioteke.
Promocija knjige bila je otvorena za stručnu i širu javnost, istraživače, studente te sve zainteresirane za rukopisnu baštinu, historiju obrazovanja i kulturno naslijeđe Sarajeva i Bosne i Hercegovine.
(Vijesti.ba / FENA)
